Wajong afgewezen: wat nu?: praktische uitleg

Heeft u een brief van het UWV ontvangen waarin staat dat uw Wajong is afgewezen? Dan kan dat veel onzekerheid geven. Voor veel rechtzoekenden is zo’n besluit ingrijpend, zeker als u al langere tijd te maken heeft met beperkingen, weinig arbeidsmogelijkheden en vragen over uw toekomstinkomen. Een afwijzing betekent echter niet automatisch dat de zaak daarmee klaar is. Vaak is het zinvol om kritisch te laten beoordelen of het UWV uw situatie goed heeft beoordeeld en of de motivering in het besluit sterk genoeg is.

Op deze pagina leest u wat een afwijzing van een Wajong-aanvraag kan betekenen, waar het UWV juridisch naar kijkt en welke stappen u nog kunt nemen. De informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Wel is het belangrijk om snel te handelen, omdat bezwaar maken aan termijnen gebonden is.

Gratis beoordeling van uw besluit of brief

Heeft u een besluit of brief ontvangen over uw Wajong-aanvraag? Laat die dan eerst gratis beoordelen. Dat geldt ook als u twijfelt of bezwaar kansrijk is. Bezwaarportaal bekijkt een ontvangen besluit of brief altijd gratis. U hoeft dus niet direct zelf te bepalen of de afwijzing terecht is.

Na die eerste beoordeling geeft Bezwaarportaal gratis eerstelijns advies. Daarbij wordt gekeken naar de kern van uw zaak: wat heeft het UWV beslist, op welke gronden, en of er aanknopingspunten zijn voor bezwaar. Als blijkt dat verdere juridische hulp nodig is, volgt zo nodig doorverwijzing naar een gespecialiseerde advocaat.

Omdat Wajong-zaken landelijk worden behandeld, is Bezwaarportaal ook landelijk actief. U bent dus niet afhankelijk van een kantoor in de buurt om uw besluit te laten bekijken.

Termijn: bezwaar maken of pro-forma indienen

Bij een Wajong-afwijzing is de termijn cruciaal. Controleer altijd de termijn in de brief. In veel bezwaarzaken geldt een termijn van zes weken, maar de brief zelf blijft leidend. Dat betekent dat u altijd moet uitgaan van wat in het besluit staat.

Wacht niet tot alle bewijsstukken compleet zijn als de termijn bijna afloopt. Soms is het verstandig om alvast een pro-formabezwaar in te dienen. Daarmee stelt u binnen de termijn al veilig dat u bezwaar maakt, terwijl de inhoudelijke onderbouwing later kan worden aangevuld. Zo voorkomt u dat u de deadline mist terwijl nog medische informatie of extra stukken moeten worden opgevraagd.

Een pro-formabezwaar is vooral nuttig als:

• u nog wacht op medische gegevens;
• u nog geen volledig oordeel van een arts of specialist heeft;
• u de brief pas laat heeft ontvangen of nog moet uitzoeken wat het besluit precies betekent;
• de termijn bijna afloopt en u de bezwaargronden later wilt uitwerken.

Juridische toets bij een Wajong-beslissing

Een beslissing over Wajong draait vaak om meer dan alleen uw huidige gezondheid. Het UWV kijkt onder andere naar duurzaamheid, arbeidsvermogen en de beperkingen die al op jonge leeftijd aanwezig waren. Ook de vraag hoe het UWV die beperkingen heeft onderbouwd, is juridisch belangrijk.

Duurzaamheid

Bij Wajong is de vraag vaak of uw beperkingen duurzaam zijn. Dat betekent in de praktijk dat het UWV moet beoordelen of herstel of verbetering voldoende waarschijnlijk is, of dat de beperkingen langdurig aanwezig blijven. Als het UWV te snel aanneemt dat er nog arbeidsmogelijkheden zijn, terwijl daar medische twijfel over bestaat, kan dat een punt van bezwaar zijn.

Arbeidsvermogen

Een ander kernpunt is het arbeidsvermogen. Het UWV beoordeelt of u in staat bent om te werken en aan welke voorwaarden u eventueel wel of niet kunt voldoen. Daarbij spelen verschillende factoren mee, zoals concentratie, belastbaarheid, tempo, initiatief en de mogelijkheid om instructies te begrijpen en uit te voeren. Als uw beperkingen in de praktijk ernstiger zijn dan het UWV aanneemt, kan dat gevolgen hebben voor de uitkomst.

Beperkingen rond jonge leeftijd

Bij Wajong is de leeftijd waarop de beperkingen zijn ontstaan vaak van groot belang. Is uw aandoening of beperking al aanwezig vanaf jonge leeftijd, of kort daarna duidelijk geworden, dan moet dat zorgvuldig worden meegewogen. Ook als er later pas een formele diagnose is gesteld, kan de feitelijke situatie van toen nog steeds relevant zijn. Het gaat niet alleen om een label in een dossier, maar om wat u destijds daadwerkelijk aankon.

Onderbouwing door het UWV

Het UWV moet een beslissing goed motiveren. Dat betekent dat uit de brief en het dossier moet blijken waarom u volgens het UWV geen recht heeft op Wajong. Een afwijzing is niet voldoende als alleen in algemene bewoordingen staat dat er nog arbeidsmogelijkheden zouden zijn. De beoordeling moet aansluiten op uw medische en persoonlijke situatie. Als het UWV bijvoorbeeld voorbijgaat aan specialistische informatie, eerdere beperkingen of een inconsistent arbeidsdeskundig oordeel, kan dat een bezwaargrond opleveren.

Welke stukken zijn nodig?

Voor een bezwaar tegen een Wajong-afwijzing zijn medische en persoonlijke stukken vaak belangrijk. U hoeft niet meteen alles compleet te hebben om bezwaar te maken, maar het helpt wel om goed te verzamelen wat relevant is.

• het besluit van het UWV;
• de brief of motivering waarin de afwijzing staat;
• medische informatie van huisarts, specialist, behandelaar of psycholoog;
• oude dossiers of brieven waaruit blijkt hoe uw klachten al eerder speelden;
• informatie over school, stage, werk of uitval;
• een eigen verklaring over uw beperkingen in het dagelijks leven;
• eventuele rapporten over arbeidsmogelijkheden of eerdere beoordelingen.

Belangrijk is dat de stukken laten zien wat uw beperkingen zijn, sinds wanneer die spelen en hoe deze uw arbeidsvermogen beïnvloeden. Een duidelijke chronologie helpt vaak om uw situatie inzichtelijk te maken.

Drie praktijkvoorbeelden

1. Afwijzing ondanks langdurige psychische klachten

Iemand krijgt een Wajong-afwijzing omdat het UWV meent dat er nog voldoende arbeidsvermogen is. In bezwaar blijkt echter uit oudere behandelinformatie dat de psychische klachten al vanaf de tienerjaren ernstig waren en dat functioneren op school en in werktrajecten steeds vastliep. De vraag wordt dan niet alleen of iemand nu klachten heeft, maar vooral of het UWV de duurzaamheid en langdurige beperkingen goed heeft beoordeeld.

2. Beperking op jonge leeftijd, maar te oppervlakkige motivering

Een aanvrager kreeg al jong te maken met lichamelijke beperkingen, maar het UWV verwijst in de afwijzing vooral naar een momentopname en concludeert dat werken mogelijk is. In bezwaar kan blijken dat het UWV onvoldoende heeft uitgelegd hoe het die conclusie heeft getrokken, terwijl juist de ontwikkeling vanaf jonge leeftijd doorslaggevend is. Dan kan de motivering te mager zijn.

3. Onvolledige medische onderbouwing

Een derde voorbeeld is een situatie waarin het UWV vooral leunt op een beoordeling zonder recente specialistische informatie mee te nemen. De betrokkene heeft wel meerdere diagnoses en wisselende belastbaarheid, maar dat komt niet goed terug in het besluit. In bezwaar kunnen aanvullende stukken en een gerichte uitleg van de beperkingen essentieel zijn om de zaak te herzien.

Wanneer een advocaat, pro deo of rechtsbijstand?

Niet elke Wajong-zaak vereist direct een advocaat, maar in veel gevallen kan juridische ondersteuning verstandig zijn. Zeker wanneer de medische beoordeling complex is, wanneer het UWV uw beperkingen anders leest dan u zelf ervaart, of wanneer de termijnen onder druk staan, kan specialistische hulp belangrijk zijn.

Een advocaat is in Wajong-zaken vaak pro deo. Dat betekent dat de overheid onder voorwaarden een groot deel van de kosten kan vergoeden. Of dat in uw situatie mogelijk is, hangt af van de financiële criteria en de aard van de zaak.

Als pro deo niet kan, kan een rechtsbijstandsverzekering soms dekking bieden. Dat hangt wel af van de polisvoorwaarden. Niet iedere verzekering dekt hetzelfde, en soms gelden aanvullende voorwaarden of een wachttijd. Het is daarom verstandig om de polis te controleren voordat u kosten maakt.

Hoe Bezwaarportaal u helpt

Bezwaarportaal helpt mensen die een brief of besluit over een uitkering hebben ontvangen. Bij een Wajong afgewezen-zaak begint dat met een gratis beoordeling van het besluit of de brief. Daarna krijgt u gratis eerstelijns advies over de vervolgstap.

Als er inhoudelijk bezwaar nodig is, wordt zo nodig doorverwezen naar een gespecialiseerde advocaat. Die kan beoordelen of het bezwaar moet worden aangevuld met medische informatie, een pro-forma, of een uitgebreide juridische onderbouwing. Omdat Bezwaarportaal landelijk actief is, maakt het niet uit waar u woont.

Die eerste screening is vooral nuttig als u nog twijfelt over de kans van slagen of als de brief moeilijk te begrijpen is. U hoeft het niet alleen uit te zoeken.

Veelgemaakte fouten bij een Wajong-afwijzing

Bij Wajong-zaken gaan dingen vaak mis op dezelfde punten. Door die fouten te vermijden, vergroot u de kans dat uw bezwaar zorgvuldig wordt behandeld.

• te laat bezwaar maken en de termijn missen;
• denken dat er pas bezwaar kan worden gemaakt als alle stukken compleet zijn;
• geen pro-forma indienen terwijl de deadline dichtbij is;
• alleen in algemene termen uitleggen waarom de afwijzing onjuist is;
• medische informatie niet goed koppelen aan de wettelijke beoordeling;
• vergeten dat duurzaamheid en arbeidsvermogen aparte aandachtspunten zijn;
• de brief van het UWV niet zorgvuldig lezen op motivering en termijnen.

Juist bij een Wajong-afwijzing kan de kwaliteit van de onderbouwing doorslaggevend zijn. Een goed bezwaar gaat niet alleen over klachten, maar over de vraag hoe het UWV die klachten juridisch en medisch heeft beoordeeld.

CTA

Heeft u een brief of besluit ontvangen waarin staat dat uw Wajong is afgewezen? Laat deze dan gratis beoordelen door Bezwaarportaal. U krijgt eerst gratis eerstelijns advies over uw situatie. Als dat nodig is, volgt doorverwijzing naar een gespecialiseerde advocaat.

Wacht niet tot alle stukken binnen zijn als de termijn bijna afloopt. Controleer altijd de termijn in de brief en laat tijdig beoordelen wat de beste stap is. Zo voorkomt u dat u onnodig rechten verliest en krijgt u snel duidelijkheid over uw mogelijkheden.